چه شرطهایی را باید برای موفقیت در پذیرش تحصیلی در نظر بگیرم؟
حالا که در دو مرحله قبلی، با شرطهای انتخاب کشور محل تحصیل، و دانشگاهی که قصد دارید در آن تحصیل کنید، آشنا شدید، سومین نکته مهم که بر موفقیت شما در راه ادامه تحصیل در خارج از کشور موثر است، اطلاع دقیق و سنجیده از شایستگیهای پایه شخصی است. آیا میتوانید خود را از چشم استاد، گروه آموزشی یا اداره پذیرش دانشجوی یک دانشگاه معتبر ببینید؟ اگر در محیطی پرورش یافتهاید که از نظر تواناییهای ذهنی، همیشه مورد تشویق و تکریم والدین و نزدیکان بودهاید، یا در مدرسه و دانشگاه بهترین نمره را گرفتهاید، شاید خودتان را بالاتر از حدی که دانشگاه مقصدتان میبیند، ارزیابی کنید؛ به عکس اگر در تجربه دورههای قبلی تحصیلیتان، موفقیتهای چندانی کسب نکردهاید و مورد حمایت نبودهاید، شاید خود را کمتر از آنچه هستید و افراد موثر در ارزیابی از شما در دانشگاه مقصد میبینند، ارزیابی کنید. در هر یک از این دو دسته که قرار میگیرید خوب است بدانید که دانشگاههای معتبر دنیا، ارزش زیادی برای تواناییهای کنونی فرد، و شایستگیهای پایه او در نظر میگیرند. دلیل آنها منطقی است: چنین شایستگیهایی است که تا حد زیادی تضمین خواهد کرد که بعد از پذیرش، برای دانشگاه یک دانشجوی دلخواه و ایدال خواهید بود. به عنوان مثال توجه شما را به این نکته جلب میکنم که در دانشگاه هاروارد (Harvard)، مهمترین شاخصها برای پذیرش دانشجو، عبارت از کنجکاوی، تعهد و وفاداری، توانایی و استقامت برای عبور موفق از سختیهای دوره تحصیلی است. هرچند برای هاروارد و دانشگاههای تراز عالی جهانی، نمرات آزمون استاندارد شده قوی، اهمیت دارند، تاکید دانشگاه بر شایستگیهای پایه داوطلب است که همیشه به خوبی در مدرک تحصیلی و ریز نمرات او قابل نمایش نیست.
آنچه در اینجا به عنوان سومین نکته از 5 شرط قابل تامل برای موفقیت در گرفتن پذیرش از یک دانشگاه معتبر جهانی مطرح میشود، حاصل تحصیل، کار و زندگی در کشورهای مختلف جهان؛ اطلاع دقیق از آخرین وضعیت و شرایط آموزش و آموزش عالی در دانشگاههای دنیا؛ گفتگو با صدها استاد و دانشجوی ایرانی و غیرایرانی شاغل در دانشگاههای معتبر جهان؛ و به روز نگهداشتن علم خود در رشته مرتبط با آموزش عالی است. امیدوارم این نکات به شما در ارزیابی دقیق از شایستگیهای خود به عنوان پیش شرطِ گرفتن تصمیم درست و به موقع کمک کند.
همانطور که گفته شد دهها شرط و پیش نیاز برای گرفتن پذیرش تحصیلی از دانشگاههای خارجی وجود دارد که داشتن شایستگیهای پایه، یکی از مهمترین آنها است. در حالی که ممکن است شرایط خاص، بسته به کشورِ مقصد؛ و مقطع، رشته و دانشگاه مورد نظر برای مهاجرت متفاوت باشد، اگر پس از بررسی و تامل در این نکته، سوالی داشتید از طریق کانالهایی که اعلام میشود، در ارتباط باشید.
شرط سوم: ارزیابی دقیق و سنجیده از شایستگیهای خود و الزامات تحصیل در دانشگاههای خارج از کشور
اهمیت شایستگیهای فردی
اگر میخواهید در یک دانشگاه معتبر جهانی تحصیل کنید که برای زندگی آینده شما اثرات فوقالعادهای داشته باشد، باید نشان بدهید که شما یک داوطلب فوقالعاده برای دانشگاه هستید. داوطلب عالی یعنی کسی که شایستگیهای کلیدی برای تحصیل را داشته باشد. خودتان را دست کم نگیرید! اکثریت دانشجوهای ایرانی یکی از بهترین و موفقترینها در دانشگاههای دنیا هستند. اگر موفق به گرفتن پذیرش شدید، شانس موفقیت شما به کوشش منظم بعدی که خواهید داشت بستگی دارد نه به گذشته شما. به عنوان فقط یک نمونه زمان زیادی نمیگذرد که من با دانشجوی دکتری ایرانی در یکی از بهترین دانشگاههای دنیا، در سیدنی استرالیا آشنا شدم که پس از گرفتن مدرک لیسانس از واحد کوچکی در یکی از دانشگاههای غیر دولتی ایران، موفق به گرفتن پذیرش برای دوره کارشناسی ارشد با بورس تحصیلی شده بود و پس از آن هم، دانشگاه بلافاصله با درخواست او برای دوره دکتری تخصصی موافقت کرده بود. اگر برای شما این دغدغه وجود دارد که آیا من میتوانم با گرفتن مدرک از یک دانشگاه متوسط دولتی یا یک دانشگاه غیردولتی ایران، از دانشگاههای معتبر خارجی پذیرش دریافت کنم؛ خوب است بدانید که وزن ملاکهای پذیرش، در شایستگیهایی که در اکنون و مرحله درخواست پذیرش، نشان میدهید، بسیار سنگینتر از نمرات نوزده و بیست کارنامه تحصیلیتان در یکی از بهترین دانشگاههای ایران است!
به جز شایستگیهای پایه برای دانشجویان خارجی یا بینالمللی، هر کشور و هر دانشگاه، الزاماتی را در نظر میگیرد که اغلب با هم تفاوت دارند. در عین تفاوت، معیارهای عمومی هم وجود دارد که میتواند شامل شرایط مربوط به سن، تحصیلات قبلی، تجربه کاری، صلاحیت زبان، مهارتها، منابع مالی، و سایر الزامات مشخص شده در هر دانشگاه باشد. از میان دهها معیاری که وجود دارد در این مقاله، 8 مورد از مهمترین آنها معرفی میشود.
معیارهای شایستگی ارزیابی
معیار یک. تناسب درخواست با سوابق تحصیلی و داشتن مزیت علمی
باید بین برنامه تحصیلی، علایق تحقیقاتی، و تجربههای شما با برنامهای که برای آن درخواست میدهید، تناسب وجود داشته باشد. علاوه بر این باید مشخص کنید که آیا در طول تحصیلات مقاطع قبلی خود، عملکرد آکادمیک بالایی داشتهاید؟ باید نشان بدهید که دانشجوی خوبی بودهاید که برنامه تحصیلی خود را به خوبی شناخته و مطابق با انتظار عمل کرده است.
معیار دو. تجربه تحقیق
اگر مدرک قبلی دانشگاهی دارید، باید مطالعات منظم، پروژههای تحقیقاتی، دورههای کارآموزی یا تجربه کاری پژوهشی مرتبط در حوزه تخصصی را نشان بدهید. این مدارک باید با مستندات همراه بوده و نشان دهنده مهارتهای پژوهشی، دستاوردها، و اشتیاق شما برای رشته تحصیلی انتخابی شما باشد. هرچند از نظر دانشجویان ایرانی، به ویژه در دورههای تحصیلات تکمیلی، دارا بودن مقالات انتشار یافته، یک امتیاز محسوب میشود اما در نظر استادان دانشگاههای معتبر، داشتن مقالات علمی انتشار یافته، تایید شایستگی شما برای پذیرش نیست. هر گونه انتشارات پژوهشی، ارایه کنفرانسی، یا مقاله دانشگاهی که مشارکتها و تواناییهای دانشگاهی شما را به نمایش میگذارد، به عنوان بخشی از تجربه تحقیق در نظر گرفته میشود.
معیار سه. نمرات آزمون استاندارد
در برخی از دانشگاههای امریکای شمالی از داوطلب خواسته میشود تا بالاترین نمره خود در آزمون استاندارد GRE را ارایه دهد. شما باید آماده باشید تا در آزمونهایی نظیر آن شرکت کنید و نتیجه مورد انتظار دانشگاه را ارایه دهید. اگر تعداد محدودی از دانشگاهها در برخی کشورها، از شما نمره آزمون استاندارد صلاحیت عمومی در علوم پایه را میخواهند، اما تقریبا هیچ دانشگاه معتبری مخصوصاً در کشورهای انگلیسی زبان نیست که از شما نمره آزمونهای استاندارد زبان انگلیسی در آزمونهای معروفی مانندTOEFL یا IELTS، را نخواسته باشند.
معیار چهار. آمادگی مالی
هیچ دانشگاهی در کشورهای پیشرفته صنعتی انگلیسی زبان، مانند امریکای شمالی، بریتانیا، و استرالیا، بدون تعیین و دریافت شهریه، از هیچ دانشجوی بومی یا بین المللی ثبت نام نمیکند؛ اما پذیرش، از ثبتنام جدا است. به این معنی که شما ابتدا پذیرش را دریافت میکنید و سپس برای ثبت نام اقدام میکنید. هر داوطلبی باید به شرط تعهدات مالی مرتبط با تحصیل در دورههای کارشناسی و تحصیلات تکمیلی، توجه داشته و در خصوص تعهدات مالی، برنامه معینی شامل استفاده از بورسیه، کمک هزینه زندگی، کمک هزینه تحصیل، حمایت استاد راهنما، یا بودجه شخصی در نظر داشته باشد.
معیار پنج. نمونه کارهای نو، ایدههای بکر، و زمینههای خلاق
برای همه استادان و گروههای آموزشی در دانشگاههای معتبر دنیا، بررسی درخواست متقاضی که در سوابق تحصیلی و کاری خود نمونههای مستند و قابل تاییدی از نوآوری و خلاقیت در رشته تخصصی ارایه داده باشد، هیجان انگیز و یک معیار حساس، برای تایید شایستگی داوطلب است. بر اساس تجربه من، اگر در فایل درخواستی هر داوطلب، این معیار وجود داشته باشد، شانس بسیار بزرگی برای موفقیت در پذیرش و حتی ثبت نام از طریق بورسیه یا جوایز دانشگاهی خواهد داشت. ایدههای نو و طرحهای خلاقانه، فقط منحصر به رشتههای مهندسی و علوم نیست، در رشتههای علوم اجتماعی، هنر و معماری نیز زمینههایی که بتواند پروژههای خلاقانه شما را به نمایش بگذارد خیلی زیاد هستند: شاید در این موارد نیاز به مشاور تخصصی داشته باشید که میتوانید با University Apply Group در تماس باشید.
معیار شش. آمادگی مصاحبه پذیرش
معمولا برای پذیرش در دورههای دکتری تخصصی، پست دکتری، و دوره فرصت تحقیقاتی دانشجویان دکتری، مصاحبه پذیرش انجام میشود. در بیشتر موارد مصاحبه کننده استادی است که به عنوان راهنما با او ارتباط گرفتهاید. آمادگی برای انجام هر مصاحبه نوعی ارزیابی زنده و کاملا موثر در سرنوشت فایل درخواست شما است که به عنوان بخشی از فرآیند پذیرش مورد نیاز است. نکات مهمی که برای آمادگی در انجام چنین مصاحبهای باید مورد نظر داوطلب باشد، متنوع و به ویژگیهای استاد راهنما و سایر معیارهای شما بستگی دارد.
معیار هفت. شبکه و ارتباطات
هر داوطلب تحصیل در دانشگاههای معتبر باید نشان بدهد که شبکههای علمی جهان-گستر را میشناسد، به اهمیت شبکهها اعتقاد دارد، و از طریق آنها دانش خود را با دیگران شریک میشود و به ساخت شبکه تولیدات علمی جهانی احترام میگذارد. به همین دلیل شما به ویژه در دورههای تحصیلات تکمیلی، باید در این شبکهها عضو باشید و از آن طریق ارتباطات علمی و دانشگاهی خود را در سطح بینالمللی گسترش داده باشید. از نگاه استاد یا گروهی که فایل درخواست شما را ارزیابی میکند، اطلاع از عضویت و حضور فعال شما در شبکههای علمی جهانی، یک امتیاز فوقالعاده با اهمیت است. این معیار نشان میدهد که شما از ارزش برقراری رابطه با استادان، صاحبنظران، نویسندگان، و متخصصان رشته انتخابی خود آگاه هستید. اگر تا امروز در شبکههایی مانند Linked-In یا Academia و نظایر اینها ثبت نام نکرده و فعال نبودهاید، همین ساعت، این کار را انجام دهید.
معیار هشت. بیانیه هدف
داشتن بیانیه هدف یا SOP (Statement Of Purpose)، برای پذیرش در کشورها و دانشگاههای مختلف اهمیت یکسان ندارد اما به طور کلی، هر دانشگاه معتبر مایل است SOP شما که قانع کننده و به خوبی تنظیم شده باشد را دریافت کند. شما در SOP خود باید به روش فنی و کاملا هوشمندانه، اهداف تحصیلی و شغلی، علایق تحقیقاتی، و دلایل انتخاب برنامه و دانشگاه مقصد را مشخص کنید. تنظیم یک بیانیه هدف مناسب، شانس شما را در نشان دادن این موضوع که در انتخاب خود، تا چه اندازه دقیق و صادق هستید بالا میبرد.
جمعبنـدی
در اینجا معیارهای کلیدی بر اساس تجربه من، تنظیم و به کمک آخرین تحولات علمی، بازتنظیم شد. به یاد داشته باشید که الزامات خاص هر دانشگاه، ممکن است از این تعداد معیارها، کمتر یا بیشتر باشد. بنابراین باید الزامات و شرایط هر دانشگاه را بهطور کامل بررسی کنید و درخواست خود را برای برآورده کردن انتظارات هر کدام، تنظیم و مدارک را آماده کنید. همچنین ضروری است که زود شروع کنید، از استادان مجرب و مشاوران راهنمایی بخواهید، و محتوای درخواست خود بر اساس معیارها را به صورت منسجم و دقیق، تصحیح کنید.